Depresyon

Depresyon

DEPRESYON

Depresyon kendine özgü belirtileri olan, çok iyi bir şekilde tanımlanmış ciddi bir rahatsızlıktır. Her insan hayatının belirli dönemlerinde mutsuzluk, üzüntü gibi duygular yaşayabilirler. Ancak bunlar genelde kişinin yaşadığı olaylarla ilgilidir ve geçicidir. Fakat bu duygular bazen çok şiddetli boyutlarda hissedilebilir ve çok uzun sürebilir hatta ve hatta bu duygulara neden olacak bir neden de ortada olmayabilir.Bazende bu duyguların bir nedeni vardır ancak duygunun yoğunluğu ile buna neden olan neden arasında bir orantı yokturdur. Olay öyle bir hale gelmiştir ki kişinin kendi yaşamıyla, çevresiyle ve kendisiyle olan ilişkileri bozulmuştur.

Depresyonun belirtileri:

-Kendinizi bir süredir hemen her gün ve gün boyunca kederli, üzgün, mutsuz, sıkıntılı, neşesiz, sinirli, çökkün ve boşluk hisleriyle tanımlıyor ve hissediyorsanız

-Eskiden zevk aldığınız şeylerden zevk almıyorsanız

-Uyku sorunu çekiyorsanız

-İştahınızda artma veya azalma, kilo alma yada verme gibi durumlar varsa

-Konuşmanızda, düşünmenizde ve davranışlarınızda bir yavaşlama varsa

-Karar vermekte, bir işe başlamada ve sürdürmede güçlük yaşıyorsanız

-Cinsel isteğiniz ve arzunuzda azalma varsa

-Kendinizi değersiz ve küçük görme, beğenmeme durumunuz varsa

-Zihninize intihar düşünceleri geliyor veya intihar planları yapıyorsanız
Tüm bunlar veya bunlardan bir kaçının yaşandığı durum varsa kişinin depresyon yaşama olasılığı çok yüksektir.

Depresyon günümüzde net olarak tanımlanmış ve tedavisi büyük oranda mümkün olan bir rahatsızlıktır. Eğer biyolojik bir depresyondan bahsedersek günümüzde kullanılan ilaçlar bu hastalığın çözümünde oldukça etkilidir. Ancak depresyonun biyolojik olmayıp,biyolojik olarak açıklanamayan ve ilaç tedavisine cevap vermeyen bir boyutu da vardır. Depresyonun psikolojik boyutu.Bu noktada psikoterapi ekolleri ve onların bize sundukları açılımlar ve açıklamalar bulunmaktadır. Depresyonun psikolojik boyutunda bu psikoterapi açılımları depresyonun çözümüne ciddi yararlar sağlamaktadır.

DSM IV’e göre Depresyon
Depresyondayken aşağıdakilerden ikisi (ya da daha fazlası) bulunur:

(1) İştahsızlık ya da aşırı yemek yeme

(2) Uykusuzluk ya da aşırı uyku

(3) Düşük enerji düzeyi ya da yorgunluk

(4) Düşük benlik sayısı

(5) Düşüncelerini yoğunlaştırma güçlüğü ya da karar vermede güçlük

(6) Umutsuzluk duyguları

Bu bozukluğun 2 yıllık bir dönemi sırasında (çocuklar ve ergenler için 1 yıl) kişide, bir seferde 2 aydan daha uzun süren, A ve B maddelerindeki semptomların olmadığı bir dönem hiç olmamıştır.

Depresyon Nedir?

Depresyonun temelinde daha önceden isteyerek ve severek yaptığı günlük aktivitelere karşı isteksizlik ve hayattan zevk alamama durumu vardır. Ek olarak kişide kederli ve üzgün bir duygudurum ile birlikte görülen bazı değişiklikler zamanla oluşur. Bu durumda kişi her şeyi olumsuz olarak değerlendirerek karamsarlık düşünceleri ile geçmişi ve geleceği düşünmeye başlar. Bu düşünceler istemese de kişinin aklına gelir. Yani günlük yaşantıda her şeyin olumsuz taraflarını görür.

Yalnız normal sınırlarda kabul edilecek gün içerisindeki duygulanımdaki çökkünlükler sayılmaz. Depresyon diyebilmemiz için aşağıda sıralanmış belirtilerin gün içerisinde hemen hemen gün boyu ve en az son on beş gündür devam ediyor olması gerekir.

• Hemen her gün ve günün büyük bir kısmında gözlenen çökkün bir duygu-durum hali ( kendini mutsuz, ağlamaklı, kederli hissetme hali).

• Hemen her gün yaklaşık gün boyu süren tüm ya da çoğu etkinliğe karşı ilgi ve zevk almada azalma (daha önce keyif alınan işler, hobiler ve alışkanlıklardan artık hoşlanmama , bıkkınlık, cinsel isteksizlik ).

• Diyet uygulanılmamasına karşın önemli derecede kilo kaybı ya da alımı ( bir ay içinde vücut ağırlığının %5 inden fazlasının artması ya da azalması) ya da hemen her gün iştahta artma yada azalmanın olması.

• Hemen her gün uykusuzluk yada aşırı uyku hali.

• Hemen her gün olağan beyinsel ve vücutsal işlevsellik, hareketlilik halinde azalma ya da huzursuzluk

• Hemen her gün halsizlik ,yorgunluk hisleri,daha önceki günler kadar enerjik hissetmeme.

• Hemen her gün kendini değersiz hissetme,küçük görme,kendini beğenmeme,suçlu ya da günahkar hissetme hali.

• Hemen her gün düşünme ya da konsantrasyon yeteneğinde azalma olması (konuşulanlara, okunan şeylere, izlenilen dikkatini verememe, gibi) ya da kararsızlık hali.

• Tekrarlayan ölüm düşünceleri,intihar planları veya eylemlerinin varlığı.

Depresyonun Nedenleri

Depresyon sık görülen bir hastalık olarak tanımlanmıştır. Bu sıklık yaklaşık her dört kişiden biri olarak ifade edilebilir. Depresyon tedaviye cevap verir ve kişilerin çoğunluğu iyileşir. Hiçbir neden olmaksızın başlayabilir.

Nedenleri şöyle özetleyebiliriz :

. Olumsuz yaşam olayları ile karşılaşma
• Büyük üzüntülere neden olabilecek kayıplar ve yas
• İş yaşamı sorunları
• Partner, evlilik,Aile sorunları
• Hamilelik ve Lohusalık süreci
• Kalıtsal yatkınlık
• Fazla Alkol kullanımı
• Bazı hastalıklar ( Kanser, Multiple Skleroz, Epilepsi, Aids gibi ölümcül hastalıklar )
• Bazı ilaçlar ( Kardiyak ve hipertansifler gibi )
• Doğum ve hamilelik süreci
• Menapoz – Antrapoz dönemi
• Mevsim değişiklikleri
• Ülke, şehir değiştirme, yeni yaşam koşulları

Depresyon Tedavisi

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Depresyon tedavisi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır.
Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de serotonin ve noradrenalin üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut’un ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

Abdurrahman ALTINDAĞ
Gaziantep Psikiyatrist
Gaziantep Psikotrapist